@NMMS exam 2026 राष्ट्रीय आर्थिक दुर्बल घटक विद्यार्थ्यांसाठी शिष्यवृत्ती योजना परीक्षा (NMMS) २०२६-२७ इ. ८ वी साठी परीक्षा रविवार, दिनांक २० डिसेंबर, २०२६ अधिसूचना.

महाराष्ट्र राज्य परीक्षा परिषद, पुणे

महाराष्ट्र राज्य माध्यमिक व उच्च माध्यमिक शिक्षण मंडळ कार्यालय, इमारत जुना व चौथा मजला, नळ स्टॉप, पुणे – ४११००४

दूरध्वनी क्र. ०२०-२६१२३०६६
ई-मेल : msce@maha.gov.in
वेबसाईट : www.mscepu.in

अधिसूचना

परीक्षा आयोजन

जा.क्र.मराप/एनएमएमएस/इ.८वी/२०२६-२७/३९१६
दि. ०७/०९/२०२६

प्रति,

१. शिक्षणाधिकारी (माध्यमिक/योजना),
जिल्हा परिषद ——————— (सर्व)

२. शिक्षण निरीक्षक,
बृहन्मुंबई (दक्षिण/पश्चिम/उत्तर विभाग)

३. प्रशासन अधिकारी / शिक्षण प्रमुख / शिक्षणाधिकारी, म.न.पा. शिक्षण मंडळ

४. महानगरपालिका, यांच्यामार्फत संबंधित शाळा समिती (सर्व)

विषय :-

राष्ट्रीय आर्थिक दुर्बल घटक विद्यार्थ्यांसाठी शिष्यवृत्ती योजना परीक्षा (NMMS) २०२६-२७ इ. ८ वी साठी परीक्षा रविवार, दिनांक २० डिसेंबर, २०२६ अधिसूचना.

राष्ट्रीय आर्थिक दुर्बल घटक विद्यार्थ्यांसाठी शिष्यवृत्ती योजना (NMMS) परीक्षेची ऑनलाइन आवेदनपत्रे परिषदेस https://www.mscepu.in व https://mscemnms.in या संकेतस्थळावर दिनांक ०८ सप्टेंबर, २०२६ पासून उपलब्ध होणार आहेत. सदर परीक्षेसाठी सर्व माहिती, माहितीपत्रक व ऑनलाइन आवेदनपत्र भरण्याच्या सूचना परिषदच्या संकेतस्थळावर उपलब्ध करून देण्यात आलेल्या आहेत.

सोबत : माहितीपत्रक

डॉ. नंदकुमार बेळसरे (भा.प्र.से.)
अध्यक्ष,
महाराष्ट्र राज्य परीक्षा परिषद,
पुणे-०४.

प्रत माहितीस्तव सादर :-

१. मा. प्रधान सचिव, शालेय शिक्षण व क्रीडा विभाग, मंत्रालय, मुंबई ३२.
२. मा. आयुक्त (शिक्षण), महाराष्ट्र राज्य, मध्यवर्ती इमारत, पुणे-४११००१.
३. मा. शिक्षण संचालक (माध्यमिक व उच्च माध्यमिक) शिक्षण संचालनालय, डॉ. आंबेडकर मार्ग, मध्यवर्ती प्रशासकीय इमारत, पुणे-४११००१.
४. मा. शिक्षण संचालक (प्राथमिक), महाराष्ट्र राज्य, डॉ. आंबेडकर मार्ग, पुणे-४११००१.
५. मा. संचालक, महाराष्ट्र राज्य शैक्षणिक संशोधन व प्रशिक्षण परिषद, पुणे-४११०३०.

प्रत माहिती व आवश्यक कार्यवाहीसाठी :-

१. शिक्षण उपसंचालक ——————— (सर्व विभाग)
२. संचालक, राज्य विज्ञान शिक्षण संस्था, रविनगर, नागपूर.

माहितीपत्रक

राष्ट्रीय आर्थिक दुर्बल घटक विद्यार्थ्यांसाठी शिष्यवृत्ती योजना परीक्षा (NMMS) २०२६-२७ इ. ८ वी साठी परीक्षा रविवार, दिनांक २० डिसेंबर, २०२६ अधिसूचना.

१. योजनेची उद्दिष्टे :-

a) इयत्ता ८ वीच्या अखेर आर्थिक दुर्बल घटकातील प्रज्ञावान विद्यार्थ्यांचा शोध घेऊन बुद्धिमान विद्यार्थ्यांना सर्वोत्तम शिक्षण मिळण्याच्या दृष्टीने आर्थिक सहाय्य करणे.

b) विद्यार्थ्यांचे उच्च माध्यमिक स्तरापर्यंतचे शिक्षण घेण्यास मदत करणे.

c) विद्यार्थ्यांनी पुढे विकसित होऊन राष्ट्राच्या प्रगतीसाठी आपली बुद्धिमत्ता व राष्ट्र यांची सेवा घडवावी.

२. परीक्षेचे स्वरूप :-

केंद्र शासनाच्या शिक्षण मंत्रालयामार्फत भारत सरकार, नवी दिल्ली यांच्या २००७-०८ पासून अखिल भारत विद्यार्थी शिष्यवृत्ती परीक्षा सुरू करण्यात आली आहे. ही सदर परीक्षा महाराष्ट्र राज्यासाठी महाराष्ट्र राज्य परीक्षा परिषद, पुणे यांच्यामार्फत जिल्ह्यातील विविध केंद्रावर रविवार, दिनांक २० डिसेंबर २०२६ रोजी घेण्यात येणार आहे.

शिष्यवृत्तीस पात्र ठरलेल्या विद्यार्थ्यांस दरमहा रु. १,०००/- प्रमाणे रु. १२,०००/- शिष्यवृत्ती दिली जाते.

३. पात्रता :-

a) महाराष्ट्र राज्यातील कोणत्याही शासकीय, शासनमान्य अनुदानित, स्थानिक स्वराज्य संस्थेतील इयत्ता ८ वीमध्ये शिकत असलेला आणि चालू शैक्षणिक वर्षी पूर्ण करणारा विद्यार्थी/विद्यार्थिनी या परीक्षेस बसता येते.

b) पालकांचे (आई व वडील दोघांचे मिळून) वार्षिक उत्पन्न रु. ३,५०,०००/- पेक्षा कमी असावे. नोकरीत असलेल्या पालकांनी आपल्या कार्यालयातून चालू शैक्षणिक वर्षातील उत्पन्नाचा दाखला मिळवून तो सन २०२५-२६ च्या आर्थिक वर्षाचा उत्पन्नाचा दाखला शाळेच्या मुख्याध्यापकांकडे जमा करावा. सदरचा उत्पन्नाचा दाखला मुख्याध्यापकांनी शाळेत जतन करून ठेवावा.

c) विद्यार्थ्यांनी इयत्ता ७ वीमध्ये किमान ५५% गुण मिळवून उत्तीर्ण झालेला असावा. (अनुसूचित जाती (SC) / अनुसूचित जमाती (ST) या विद्यार्थ्यांनी किमान ५०% गुण मिळवून उत्तीर्ण झालेले असावे.)

d) खालील विद्यार्थी सदर परीक्षेसाठी पात्र नाहीत. त्यांना शिष्यवृत्तीसाठी अपात्र समजण्यात येईल :-

विनाअनुदानित शाळेत शिकणारे विद्यार्थी.
केंद्रीय विद्यालयात शिकणारे विद्यार्थी.
जवाहर नवोदय विद्यालयात शिकणारे विद्यार्थी.
शासकीय वसतिगृहाच्या सवलतीचा, भोजनव्यवस्थेचा व शैक्षणिक सुविधांचा लाभ घेणारे विद्यार्थी.
सैनिक शाळेमध्ये शिकणारे विद्यार्थी.

४. ऑनलाइन अर्ज करण्याची पद्धत :-

दिनांक ०८/०९/२०२६ पासून ऑनलाइन आवेदनपत्रे परिषदेच्या
https://www.mscepu.in व https://mscemnms.in या संकेतस्थळावर शाळांना उपलब्ध होतील.

ऑनलाइन आवेदनपत्र भरताना विद्यार्थ्याच्या जातीचे व दिव्यांगत्व प्रमाणपत्राची एक प्रत मुख्याध्यापकांनी शाळेत जतन करून ठेवणे बंधनकारक आहे. मुख्याध्यापक व विद्यार्थ्याचे पासपोर्ट साईज फोटो घेऊन तो स्कॅन करून ऑनलाइन आवेदनपत्रात स्कॅन केलेला फोटो (Scan) करून अपलोड करणे आवश्यक आहे.

अपूर्ण भरलेले आवेदनपत्र संगणक स्वीकारणार नाही. ऑनलाइन फॉर्म भरताना विद्यार्थ्यांची माहिती चुका करू नये. तसेच चुकीची दुबार माहिती भरण्याची आवश्यकता नाही. विद्यार्थ्यांचे आवेदनपत्र भरल्यानंतर त्याची प्रिंट काढून संबंधित विद्यार्थ्यांकडून स्वाक्षरी करून घ्यावी.

सर्व विद्यार्थ्यांची दुबार माहिती भरण्याची जबाबदारी संबंधित शाळेच्या मुख्याध्यापकांची असेल, याची नोंद घ्यावी.

सविस्तर माहिती परिषदच्या
https://www.mscepu.in/ व https://mscemnms.in/ या संकेतस्थळावर उपलब्ध करून देण्यात आलेली आहे.

५. शुल्क

परीक्षेसाठी खालीलप्रमाणे शुल्क आकारण्यात येते :-

अ.क्र.	ऑनलाइन आवेदनपत्र भरणे तपशील	दिनांक	शुल्क रु.
१	निर्विघ्न शुल्कासह	०८/०९/२०२६ ते ०७/१०/२०२६	२८०/-
२	विलंब शुल्कासह	०८/१०/२०२६ ते १४/१०/२०२६	३४०/-
३	अतिविलंब शुल्कासह	१५/१०/२०२६ ते २२/१०/२०२६	३६०/- (२८०+८०)

शाळा संलग्नता फी :
शाळेच्या संलग्नतेसाठी रु. २००/- प्रति संस्था शैक्षणिक वर्षासाठी.

६. परीक्षेचे वेळापत्रक

अ.क्र.	विषयाचे नाव	एकूण गुण	एकूण प्रश्न	कालावधी	वेळ
१	बौद्धिक क्षमता चाचणी (Mental Ability Test – MAT)	९०	९०	९० मिनिटे (दिव्यांगांसाठी ३० मिनिटे अधिक)	१०.३० ते १२.००
२	शालेय क्षमता चाचणी (Scholastic Aptitude Test – SAT)	९०	९०	९० मिनिटे (दिव्यांगांसाठी ३० मिनिटे अधिक)	१३.३० ते १५.००

विषयांची परीक्षा : १२.३० ते १३.३०

पात्रता गुण (एकत्रित) : ४०%

* सदर परीक्षेसाठी दोन्ही विषयात मिळून विद्यार्थ्यांसाठी पात्रता गुण ४०% मिळणे आवश्यक आहे.
(SC, ST व दिव्यांग विद्यार्थ्यांसाठी पात्रता गुण ३२% मिळणे आवश्यक आहे.)

७. परीक्षेचे विषय :-

सदर परीक्षेसाठी दोन विषय असतील. प्रत्येक पेपरसाठी A, B, C, D संचाचा प्रश्नपत्रिका संच देण्यात येईल.

a) बौद्धिक क्षमता चाचणी (MAT)

ही मानसिक क्षमता चाचणी असून, त्यामध्ये कार्यकारणभाव, विश्लेषण, संकलन इत्यादी संकल्पनांवर आधारित ९० बहुपर्यायी वस्तुनिष्ठ प्रश्न असतात.

b) शालेय क्षमता चाचणी (SAT)

ही सामान्यतः इयत्ता ७ वी व ८ वीच्या अभ्यासक्रमावर आधारित असेल. त्यामध्ये सामान्य विज्ञान, समाजशास्त्र व गणित या विषयांचा समावेश असेल.

उपविषयवार गुणांची विभागणी खालीलप्रमाणे :

अ. सामान्य विज्ञान – ३५ गुण

भौतिकशास्त्र – १२ गुण
रसायनशास्त्र – १२ गुण
जीवशास्त्र – ११ गुण

ब. समाजशास्त्र – ३५ गुण

इतिहास – १५ गुण
नागरिकशास्त्र – ०५ गुण
भूगोल – १५ गुण

क. गणित – २० गुण

८. माध्यम

परीक्षा मराठी, उर्दू, हिंदी, गुजराती, इंग्रजी, सिंधी, तेलुगू व कन्नड या सात माध्यमातून घेतली जाते.

सर्व विद्यार्थ्यांनी प्रश्नपत्रिकेच्या मराठी माध्यमाच्या प्रश्नपत्रिकेतील एकच प्रश्नपत्रिका वाचावी. विद्यार्थ्यांनी यापैकी कोणतीही एकच भाषा माध्यम निवडावी. दोन प्रश्नपत्रिकांसाठी स्वतंत्र उत्तरपत्रिका दिल्या जातील.

प्रत्येक प्रश्नपत्रिकेमध्ये पर्यायासाठी A, B, C, D असे पर्याय असतील.

९. प्रवेशपत्र

ऑनलाइन फॉर्म व शुल्क भरल्यानंतर विद्यार्थ्यांना परिषदेच्या
https://www.mscepu.in/ व https://mscemnms.in/ या संकेतस्थळावर शाळांना शाळेच्या लॉगिनवर परीक्षेपूर्वी १० दिवस अगोदर उपलब्ध होतील.

सदर प्रवेशपत्राची छायाप्रत शाळांनी आपल्या विद्यार्थ्यांना उपलब्ध करून द्यावी. प्रवेशपत्रावर विद्यार्थ्यांनी स्वतःचा फोटो लावणे आवश्यक आहे. सदर प्रवेशपत्रावरील सर्व माहिती तपासण्याची जबाबदारी संबंधित शाळेच्या मुख्याध्यापकांची असेल.

१०. परीक्षेचे मूल्यमापन

विद्यार्थ्यांनी सोडविलेल्या उत्तरपत्रिकांचे तपासणी संगणकाद्वारे OMR पद्धतीने करण्यात येते. उत्तरपत्रिकेवर कोणताही खाडाखोड केल्यास अथवा बदल केल्यास त्याची नोंद केली जात नाही.

उत्तरपत्रिकेतील सर्व उपयुक्त पर्यायांचा विचार करून निवड गुणपत्रिका तयार करण्यात येते.

त्यामध्ये अनुसूचित जाती व अनुसूचित जमाती, विमुक्त व भटक्या जमाती, इतर मागासवर्गीय व विशेष मागासवर्गीय विद्यार्थ्यांचे आरक्षण निश्चित केल्याप्रमाणे जिल्हानिहाय, संवर्गनिहाय विद्यार्थ्यांची निवड करण्यात येते.

११. आरक्षण व शिष्यवृत्ती संख्या

अखिल भारतीय पातळीवर NMMS शिष्यवृत्तीची संख्या एक लाख इतकी आहे. महाराष्ट्र राज्यासाठी ११,२५२ इतका कोटा निश्चित करून केंद्र व राज्याच्या संवर्गनिहाय आरक्षणानुसार, गुणांच्या आधारे जिल्हानिहाय, संवर्गनिहाय विद्यार्थ्यांची शिष्यवृत्तीसाठी निवड केली जाते.

दिव्यांगासाठी (अपंगांसाठी) प्रत्येक संवर्गात राज्याच्या दिव्यांग आरक्षणानुसार आरक्षण ठेवण्यात आलेले आहे. जिल्हानिहाय कोटा व वर्गनिहाय जागांच्या प्रमाणात विद्यार्थ्यांची निवड करण्यात येते.

१२. निकाल घोषित करणे

सदर परीक्षेचा निकाल साधारण फेब्रुवारी २०२७ च्या पहिल्या किंवा दुसऱ्या आठवड्यात जाहीर करण्यात येईल.

सदर परीक्षेचा निकाल व निवडयादी परिषदेच्या संकेतस्थळावर उपलब्ध केली जाईल. जिल्ह्यांनी, शाळांनी व विद्यार्थ्यांनी सदर निकाल परिषदेच्या संकेतस्थळावरून काढून घेणे आवश्यक आहे.

१३. गुणपत्रक / प्रमाणपत्र

सन २०२५-२६ या शैक्षणिक वर्षापासून परीक्षेत प्रविष्ट झालेल्या विद्यार्थ्यांना गुणपत्रक व प्रमाणपत्राची प्रत संबंधित शाळेच्या लॉगिनवर उपलब्ध करून देण्यात येत आहे.

शाळेने सदर गुणपत्रक व प्रमाणपत्राची रंगीत प्रिंट काढून विद्यार्थ्यांना वितरित करण्यात यावी. तसेच डिजिटल प्रतीची सॉफ्ट कॉपी शाळेने जतन करून ठेवावी.

१४. शिष्यवृत्ती

शिष्यवृत्ती पात्र विद्यार्थ्यांना इयत्ता ९ वी ते १२ वी पर्यंत दरमहा रु. १,०००/- प्रमाणे वार्षिक रु. १२,०००/- शिष्यवृत्ती दिली जाईल.

शिष्यवृत्ती प्राप्त विद्यार्थ्यांनी शिष्यवृत्ती मिळण्यासाठी :-

इयत्ता ९ वी व ११ वी प्रथम सत्रामध्ये उत्तीर्ण होणे आवश्यक आहे.
इयत्ता १० वीमध्ये किमान ६०% गुण मिळणे आवश्यक आहे.
(SC/ST विद्यार्थ्यांना किमान ५५% गुणांची आवश्यकता आहे.)
सदर शिष्यवृत्ती वितरणाचे काम शाळेचे मुख्याध्यापक, शिक्षणाधिकारी (माध्य.) व मा. शिक्षण संचालक (योजना) यांच्या मार्फत केले जाते.

१५. असंलग्नतेबाबत इशारा

शिक्षण मंत्रालय (MoE), भारत सरकार, नवी दिल्ली / महाराष्ट्र राज्य परीक्षा परिषद, पुणे यांचे शिवाय अन्य कोणत्याही संस्थेस या प्रकारची परीक्षा किंवा पूर्व परीक्षा घेणे, प्रमाणपत्र देणे, शिष्यवृत्ती देणे या करिता महाराष्ट्रात प्राधिकृत करण्यात आलेली नाही.

अशा संस्थेबाबतची कोणतीही जबाबदारी शिक्षण मंत्रालय, नवी दिल्ली / महाराष्ट्र राज्य परीक्षा परिषद, पुणे यांची राहणार नाही.

डॉ. नंदकुमार बेळसरे (भा.प्र.से.)
अध्यक्ष, महाराष्ट्र राज्य परीक्षा परिषद, पुणे-०४.

बालस्नेही

हा ब्लॉग शोधा