संत चोखामेळा हे महाराष्ट्रातील वारकरी संप्रदायातील अत्यंत महत्त्वाचे संतकवी होते. ते भक्ती, समता, करुणा आणि माणुसकी यांचे प्रतीक मानले जातात. त्यांच्या अभंगांतून देवभक्तीबरोबरच तत्कालीन समाजव्यवस्थेतील जातिभेद, अस्पृश्यता आणि अन्याय यांचे तीव्र चित्र दिसते. संत चोखामेळा हे १४व्या शतकातील एक महान भक्तसंत होते. ते पंढरपूरच्या विठ्ठलाचे निस्सीम भक्त होते. त्यांचा संबंध महार समाजाशी जोडला जातो. त्या काळी अस्पृश्यता आणि जातीय भेद खूप तीव्र होते. अशा परिस्थितीतही त्यांनी भक्तीच्या मार्गाने आत्मिक समता आणि मानवी प्रतिष्ठा यांचा संदेश दिला. चोखामेळा यांना केवळ संत म्हणूनच नव्हे, तर सामाजिक जाणीव असलेले विचारवंत म्हणूनही महत्त्व आहे.चोखामेळा यांचा जन्म नेमका कुठे आणि कोणत्या वर्षी झाला, याबाबत ठोस ऐतिहासिक नोंदी फारशा उपलब्ध नाहीत. तरीही ते महाराष्ट्रातील पंढरपूर परिसराशी जोडलेले होते, असे मानले जाते. त्यांच्या काळात समाजात जातीवर आधारित भेदभाव खूप होता. मंदिरात प्रवेश, धार्मिक विधी, सार्वजनिक सन्मान यांपासून अनेक समुदायांना वंचित ठेवले जात होते. अशा वातावरणात चोखामेळा यांनी विठ्ठलभ...
भारतातील असे कोणते लोहमार्ग स्टेशन आहे , जेथे एकाच बाकावर बसलेली दोन माणसे दोन वेगवेगळ्या राज्यात बसलेली असतात ? देशातील सर्वात अद्वितीय लोहमार्ग स्थानक जेथे एकच बाक दोन राज्यात विभागले गेले आहे . ही कथा आहे एका अशा लोहमार्ग स्थानकाची , ज्याचा एक भाग महाराष्ट्रात आहे व दुसरा गुजरातमध्ये . दोन राज्यांच्या वेगवेगळ्या हद्दीत वसलेल्या या स्थानकामध्ये असं काय विशेष असेल , याची आपण कल्पनाही करू शकत नाही . वास्तविक हे असं एकमेव रेल्वे स्थानक आहे , जे गुजरात - महाराष्ट्र सीमेला स्पर्श करते . स्थानकात एक बाक आहे , ज्याचा अर्धा भाग महाराष्ट्रात आणि अर्धा गुजरातमध्ये आहेत . या बाकावर बसलेल्यांनी आपण कोणत्या राज्यात बसलो आहोत , हे लक्षात ठेवले पाहिजे . येथे तिकीट खिडकी महाराष्ट्रात तर गुजरातमध्ये स्थानकप्रमुख बसतात . एवढेच नाही , तर गाड्यांच्या घोषणा चार वेगवेगळ्या भाषांमध्ये होतात . या स्थ...