राष्ट्रीय क्रीडा दिन. भारताचे महान हॉकीपटू, हॉकीचे जादूगार मेजर ध्यानचंद यांचा जन्मदिवस राष्ट्रीय क्रीडा दिन म्हणून साजरा केला जातो..

राष्ट्रीय क्रीडा दिन..२९ ऑगस्ट

भारताचे महान हॉकीपटू आणि ‘हॉकीचे जादूगार’ म्हणून ओळखले जाणारे मेजर ध्यानचंद यांचा जन्म २९ ऑगस्ट १९०५ रोजी झाला. त्यांच्या जन्मदिवसानिमित्त भारतात दरवर्षी २९ ऑगस्ट हा राष्ट्रीय क्रीडा दिन म्हणून साजरा केला जातो.

मेजर ध्यानचंद हे भारतीय हॉकीच्या इतिहासातील एक महान आणि अविस्मरणीय नाव आहे. आपल्या असामान्य खेळकौशल्याने त्यांनी जगभरात भारतीय हॉकीचा गौरव वाढवला. त्यांनी १९२८, १९३२ आणि १९३६ या तीन ऑलिम्पिक स्पर्धांमध्ये भारताचे प्रतिनिधित्व केले. या तिन्ही ऑलिम्पिकमध्ये भारतीय हॉकी संघाने सुवर्णपदक मिळवले. त्यांच्या अप्रतिम खेळामुळे त्यांना ‘हॉकीचे जादूगार’ ही उपाधी मिळाली. त्यांचे जीवन कठोर परिश्रम, शिस्त, सातत्य आणि देशप्रेमाचे उत्तम उदाहरण आहे.

२०१२ पासून २९ ऑगस्ट हा दिवस भारतात राष्ट्रीय क्रीडा दिन म्हणून साजरा केला जातो. देशात खेळांविषयी आणि आरोग्याविषयी जागरूकता निर्माण करणे, क्रीडा संस्कृतीला प्रोत्साहन देणे, खेळाडूंच्या योगदानाचा सन्मान करणे आणि तरुणांना खेळाच्या क्षेत्रात पुढे जाण्यासाठी प्रेरणा देणे हा या दिवसामागचा प्रमुख उद्देश आहे.

खेळ म्हणजे केवळ पदक जिंकणे नाही. खेळ आपल्याला शिस्त, संयम, आत्मविश्वास, संघभावना, नेतृत्व, पराभव स्वीकारण्याची क्षमता आणि पुन्हा नव्या जोमाने उभे राहण्याची ताकद शिकवतो. म्हणूनच प्रत्येक मुलाने आणि तरुणाने आपल्या आवडीच्या एखाद्या खेळासाठी वेळ दिला पाहिजे.भारताच्या क्रीडा क्षेत्रात अशा अनेक खेळाडूंची उदाहरणे आहेत, ज्यांनी अत्यंत कठीण परिस्थितीवर मात करून जगाच्या क्रीडा मंचावर भारताचा तिरंगा अभिमानाने फडकवला.

मेरी कोम यांचे उदाहरण विशेष प्रेरणादायी आहे. मणिपूरमधील एका सामान्य कुटुंबातून आलेल्या मेरी कोम यांनी आर्थिक अडचणी, सामाजिक आव्हाने आणि अनेक संघर्षांचा सामना करत बॉक्सिंगमध्ये जागतिक स्तरावर आपली ओळख निर्माण केली. लग्न आणि मातृत्वानंतरही त्यांनी पुन्हा रिंगमध्ये उतरून उल्लेखनीय यश मिळवले. त्यांची जिद्द आणि संघर्षाची कहाणी प्रत्येक तरुणासाठी प्रेरणादायी आहे.

मिल्खा सिंग यांचे जीवन तर संघर्ष आणि जिद्दीचे प्रतीक आहे. फाळणीच्या काळात त्यांनी मोठे कौटुंबिक दुःख अनुभवले. अत्यंत प्रतिकूल परिस्थितीतून पुढे येत त्यांनी धावण्याच्या क्षेत्रात कठोर मेहनत घेतली आणि आंतरराष्ट्रीय स्तरावर भारताचे नाव उज्ज्वल केले. त्यांना ‘फ्लाइंग सिख’ म्हणून ओळखले जात असे. परिस्थिती कितीही कठीण असली तरी मेहनत आणि ध्येयाची जिद्द असेल तर माणूस इतिहास घडवू शकतो, हे त्यांच्या जीवनातून दिसून येते.

पी. व्ही. सिंधू यांनी बॅडमिंटनच्या क्षेत्रात भारताचा झेंडा उंचावला. लहानपणापासूनच कठोर प्रशिक्षण, नियमित सराव आणि शिस्तबद्ध जीवनशैली स्वीकारून त्यांनी जागतिक स्तरावर अनेक मोठ्या स्पर्धांमध्ये यश मिळवले. ऑलिम्पिकमध्ये पदके जिंकून त्यांनी भारतीय महिला खेळाडूंसाठी नवी प्रेरणा निर्माण केली.

नीरज चोप्रा यांचे उदाहरणही आजच्या पिढीसाठी अत्यंत प्रेरणादायी आहे. भालाफेकीसारख्या खेळात सातत्याने मेहनत, प्रशिक्षण आणि स्वतःमध्ये सुधारणा करत त्यांनी जागतिक स्तरावर भारताचे नाव उज्ज्वल केले. टोकियो ऑलिम्पिकमध्ये सुवर्णपदक जिंकून त्यांनी भारतीय ॲथलेटिक्स  इतिहासात नवा अध्याय लिहिला.

दीपा मलिक यांनी आपल्या शारीरिक अडचणींवर मात करून पॅरालिम्पिक क्रीडा क्षेत्रात भारताचा गौरव वाढवला. शारीरिक मर्यादा ही स्वप्नांच्या मार्गातील अडथळा नसते, हे त्यांनी आपल्या कर्तृत्वाने सिद्ध केले. त्यांच्या जिद्दीने अनेक दिव्यांग खेळाडूंना आत्मविश्वास दिला.

अरुणिमा सिन्हा यांचे उदाहरण तर असामान्य धैर्याचे आहे. एका गंभीर अपघातात त्यांनी पाय गमावला; परंतु त्यांनी हार मानली नाही. कृत्रिम पायाच्या साहाय्याने प्रशिक्षण घेत त्यांनी माउंट एव्हरेस्ट सर करणारी पहिली महिला अम्प्युटी म्हणून इतिहास घडवला. शरीरावर आलेली अडचण मनातील जिद्द थांबवू शकत नाही, हे त्यांनी जगाला दाखवून दिले.

या सर्व खेळाडूंच्या जीवनाकडे पाहिले तर एक गोष्ट स्पष्टपणे जाणवते,यशस्वी होण्यासाठी परिस्थिती अनुकूल असणे आवश्यक नाही; ध्येय स्पष्ट असणे, मेहनत करण्याची तयारी असणे आणि अपयशानंतर पुन्हा उभे राहण्याची जिद्द असणे आवश्यक आहे.

आजच्या विद्यार्थ्यांसमोर शिक्षणासोबतच मोबाईल, इंटरनेट आणि विविध प्रकारच्या डिजिटल मनोरंजनाचे मोठे आकर्षण आहे. त्यामुळे मैदानी खेळांकडे दुर्लक्ष होण्याची शक्यता वाढली आहे. मात्र निरोगी शरीर आणि निरोगी मनासाठी खेळ अत्यंत आवश्यक आहेत. दररोज काही वेळ मैदानी खेळ, व्यायाम किंवा योगासाठी दिल्यास शारीरिक आणि मानसिक आरोग्य चांगले राहण्यास मदत होते.

राष्ट्रीय क्रीडा दिन हा केवळ खेळाडूंचा गौरव करण्याचा दिवस नाही, तर प्रत्येक विद्यार्थ्याने आपल्या जीवनात खेळाला स्थान देण्याचा संकल्प करण्याचा दिवस आहे. शाळांनीही विद्यार्थ्यांना विविध खेळांच्या संधी उपलब्ध करून दिल्या पाहिजेत. प्रत्येक मुलामध्ये एखादी ना एखादी क्रीडा प्रतिभा दडलेली असते. योग्य मार्गदर्शन, सराव आणि प्रोत्साहन मिळाले तर ही प्रतिभा राष्ट्रीय आणि आंतरराष्ट्रीय स्तरावर पोहोचू शकते.

या दिवशी देशातील उत्कृष्ट खेळाडू आणि प्रशिक्षकांचा विविध क्रीडा पुरस्कारांनी गौरव केला जातो. मेजर ध्यानचंद खेलरत्न पुरस्कार, अर्जुन पुरस्कार, द्रोणाचार्य पुरस्कार यांसारख्या पुरस्कारांद्वारे क्रीडा क्षेत्रातील उल्लेखनीय योगदानाचा सन्मान केला जातो.भारतीय अनेक  खेळाडूंनी आपल्याला एकच संदेश दिला आहे,परिस्थिती कितीही कठीण असली तरी स्वप्न मोठे ठेवा, मेहनत प्रामाणिकपणे करा आणि अपयशाने कधीही खचू नका.

 "कोशिश करने वालों की कभी हार नही होती".......@बालस्नेही 

राष्ट्रीय क्रीडा दिनाच्या हार्दिक शुभेच्छा! 🇮🇳🏑