संत चोखामेळा हे महाराष्ट्रातील वारकरी संप्रदायातील अत्यंत महत्त्वाचे संतकवी होते. ते भक्ती, समता, करुणा आणि माणुसकी यांचे प्रतीक मानले जातात. त्यांच्या अभंगांतून देवभक्तीबरोबरच तत्कालीन समाजव्यवस्थेतील जातिभेद, अस्पृश्यता आणि अन्याय यांचे तीव्र चित्र दिसते. संत चोखामेळा हे १४व्या शतकातील एक महान भक्तसंत होते. ते पंढरपूरच्या विठ्ठलाचे निस्सीम भक्त होते. त्यांचा संबंध महार समाजाशी जोडला जातो. त्या काळी अस्पृश्यता आणि जातीय भेद खूप तीव्र होते. अशा परिस्थितीतही त्यांनी भक्तीच्या मार्गाने आत्मिक समता आणि मानवी प्रतिष्ठा यांचा संदेश दिला. चोखामेळा यांना केवळ संत म्हणूनच नव्हे, तर सामाजिक जाणीव असलेले विचारवंत म्हणूनही महत्त्व आहे.चोखामेळा यांचा जन्म नेमका कुठे आणि कोणत्या वर्षी झाला, याबाबत ठोस ऐतिहासिक नोंदी फारशा उपलब्ध नाहीत. तरीही ते महाराष्ट्रातील पंढरपूर परिसराशी जोडलेले होते, असे मानले जाते. त्यांच्या काळात समाजात जातीवर आधारित भेदभाव खूप होता. मंदिरात प्रवेश, धार्मिक विधी, सार्वजनिक सन्मान यांपासून अनेक समुदायांना वंचित ठेवले जात होते. अशा वातावरणात चोखामेळा यांनी विठ्ठलभ...
#अतिरिक्त स्क्रीन वापर ही वाढीच्या वयातील मुलांमध्ये डोळ्याचे दोष निर्माण करणारी गोष्ट आहे.
अतिरिक्त स्क्रीन वापर ही वाढीच्या वयातील मुलांमध्ये डोळ्याचे दोष निर्माण करणारी गोष्ट आहे.
अनेक मुले तास न् तास मोबाईल पाहतात. अंधारामध्येही मोबाईल पाहण्याचे प्रमाण अधिक असते. सतत स्क्रीनवर पाहिल्यामुळे मुलांमध्ये डोळ्यांचे दोष निर्माण होतात. संशोधनानुसार, लहान वयापासून अतिरिक्त स्क्रीन पाहण्यामुळे मुलांच्या वाढीमध्ये अनेक चिंता निर्माण होण्याची शक्यता असते. स्क्रीनच्या प्रकाशामुळे/किरणांमुळे केवळ त्यांच्या डोळ्यांवर परिणाम होतो इतकेच नव्हे, तर त्यांच्या झोपेच्या चक्रावरही दुष्परिणाम होऊन रात्रीची झोपही कमी होते. वाढीच्या वयातल्या मुलांमधे लठ्ठपणा मोठ्या प्रमाणावर आढळतो. कारण, मुले मोबाईल पाहात पाहात अनेकदा जंक फूड खातात जे आरोग्याला घातक असतं. मुले मोबाईल पाहताना इतकी तल्लीन होतात, की त्यांना काय आणि किती खावे याचे भान राहत नाही. पालकांनी मोबाईलची सवय मुलांना कुठून लागली, याचाही गांभीर्याने विचार करण्याची गरज आहे
आज घराघरामध्ये लहान मुले पाहात असलेला मोबाईल आणि त्यांचा एकूण ‘स्क्रीन टाइम’ हा पालकांसाठी डोकेदुखीचा विषय ठरला आहे. त्यामुळे मुलांच्या आरोग्याच्या दृष्टिकोनातूनही अनेक प्रश्न निर्माण झाले आहेत. हा ‘स्क्रीन टाइम’ कमी होण्यासाठी जाणीवपूर्वक प्रयत्न करण्याची गरज आहे.
त्यांच्या डोळ्यांच्या आरोग्यासाठी हे खूप महत्वाचे आहे. एका अभ्यासातून समोर आलंय की, 2 तासांपेक्षा जास्त वेळ कोणत्याही प्रकारच्या स्क्रीनसमोर राहू देऊ नये. अलाहाबाद विद्यापीठातील एका संशोधकाने केलेल्या अभ्यासात, विशेषत: बालपणात टाइम प्रतिदिन दोन तासांपेक्षा कमी करण्याची शिफारस केली
आज अनेक कुटुंबांमधल्या बहुतांश मुलांकडे स्वतःचा मोबाईल आहे. स्क्रीन टाइममध्ये ते वापरत असलेला स्मार्ट फोन, टॅब्लेट, आयपॅड किंवा संगणकही असू शकतो. पालक आपली मुले इतकी स्मार्ट आहेत, की त्यांना ती साधने वापरता येतात याचा अभिमान बाळगतात. मात्र, हे तंत्रज्ञान अतिशय हानिकारक आहे, हे आपल्याला माहीत आहे का? अनेक पालक मुलांना आनंदानं मोबाईलही घेऊन देतात; पण पालक घरी नसताना वा असतानाही मुलं काय पाहतात याकडे आपले लक्ष आहे का, याचाही गांभीर्याने विचार करणे गरजेचे आहे.
#उन्हाळा सुटी:- खेळ, क्रीडा, कला,
गायन वादन नृत्य, पोहणे,चित्रकला, याचे नियोजन करा.
सुट्टीसाठी आगाऊ नियोजन करणे नेहमीच उपयुक्त ठरते. तुम्ही तुमच्या मुलांना नियोजनात सहभागी करून घेणेही महत्त्वाचे आहे. त्यांच्या कल्पनांनी तुम्हाला चकित करण्यात ते कधीही चुकणार नाहीत. तुम्ही त्यांच्यासोबत बसू शकता आणि त्यांना काय शिकायचे आहे, त्यांच्या सुट्टीच्या काळात काय साध्य करायचे आहे याबद्दल बोलू शकता. त्यांना नवीन कौशल्य शिकायचे आहे का? आणखी पुस्तके वाचा? घराबाहेर जास्त वेळ घालवायचा? उन्हाळ्यात मुले शिकू शकतील अशी अनेक भिन्न कौशल्ये आहेत. काही लोकप्रिय पर्यायांमध्ये स्वयंपाक करणे, कोडींग करणे, वाद्य वाजवणे आणि नवीन भाषा शिकणे यांचा समावेश होतो. मुलांना त्यांच्या शालेय पुस्तकांच्या पलीकडे जाण्यासाठी आणि उपलब्ध पुस्तकांची भरपूरता एक्सप्लोर करण्यासाठी प्रोत्साहन देण्यासाठी उन्हाळा हा एक उत्तम काळ आहे. यासाठी तुम्ही स्थानिक लायब्ररीला भेट देऊ शकता, तुमच्या मुलांना पुस्तक विक्रीसाठी घेऊन जाऊ शकता आणि उन्हाळी वाचन कार्यक्रमासाठी साइन अप करू शकता. मुलांच्या शारीरिक आणि मानसिक आरोग्यासाठी घराबाहेर पडणे महत्त्वाचे आहे. म्हणून, चालणे, हायकिंग, बाईक राइड आणि पोहण्याची योजना करा. तुमच्या यादीत खेळ, सहल, शिबिरे असणे आवश्यक आहे. तसेच, तुमच्या सूचीमध्ये मुलांसाठी अनेक हस्तकला समाविष्ट करा. मुलांसाठी कला आणि हस्तकला, संगीत, लेखन आणि नृत्य यांच्याद्वारे त्यांची सर्जनशीलता व्यक्त करण्यासाठी त्यांना प्रोत्साहित करा. तुम्ही तुमच्या घरात आर्ट स्टुडिओ सेट करू शकता किंवा त्यांना स्थानिक कला वर्गात घेऊन जाऊ शकता. लहान मुलांसाठी अनेक हस्तकला आहेत ज्यात तुम्ही ऑनलाइन सहज प्रवेश करू शकता.
#बालस्नेही,महाराष्ट्र ..
टिप्पण्या
टिप्पणी पोस्ट करा
#तारे जमी पर -