जागतिक पुस्तक दिन

जागतिक पुस्तक दिवस

सकाळची शांत वेळ, उगवत्या सूर्याची कोवळी किरणं खिडकीतून आत डोकावतात आणि समोर कपाटात ठेवलेली, धुळीनं झाकलेली पुस्तकं शांतपणे काहीतरी बोलण्याचा प्रयत्न करत असतात. त्यांच्या पानांमध्ये  अखंड जीवनाच्या असंख्य गोष्टी बंदिस्त असतात. आज जागतिक पुस्तक दिन! आणि हाच तो दिवस, ज्या दिवशी जगातील सर्वश्रेष्ठ नाटककार विल्यम शेक्सपियर यांचा जन्म झाला आणि त्यांनी अखेरचा श्वास घेतला. म्हणूनच, हा दिवस  पुस्तकांच्या रूपाने  गौरव करण्यासाठी आहे.

कोणतेही पुस्तक एका दिवसात जन्म घेत नाही. लेखकाच्या मनात कल्पनेची एक ठिणगी पडते. तो त्याच्या मनातल्या भावना, विचार, अनुभव यांना शब्दांत पकडू लागतो. लिहिताना तो रडतो, हसतो, जगतो. त्याच्या डोळ्यांत झोप नसते, हातात थरथर असते. प्रत्येक वाक्य म्हणजे त्याच्या आत्म्याचा एक अंश. हे पुस्तक तुमच्या हातात पोहोचेपर्यंत अनेक टप्पे पार करते,कागद, संपादन, मुद्रण, वितरण. ते केवळ शब्द नाहीत, तर लेखकाच्या हृदयाचा ठाव असतात.

कधी तुम्ही कपाट उघडलंय का?          तिथे  रांगेत लावलेली पुस्तकं तुमच्याकडे बघत म्हणत असतात,

“माझा एकदा हात धर… माझं एकदा मनापासून ऐक… मी तुला काहीतरी वेगळं शिकवेल.”

पण आपण ती पुस्तकं कपाटातच ठेवतो,धूळ खात, पानं कुरतडण्यासाठी.

पुस्तकं जळायला हवीत, हो पण अज्ञानाच्या अंध:काराला पेटवण्यासाठी!

पुस्तकं वाचण्यासाठी असतात, शोभेसाठी नव्हे.

शेक्सपियर म्हणजे केवळ एक नाटककार नव्हे, तर एक तत्वज्ञ.

“To be or not to be?” हा प्रश्न फक्त हॅम्लेटचा नव्हता, तो आजच्या तरुणांचाही आहे,माझा, तुमचाही.

त्याच्या लेखणीतून प्रेम, संघर्ष, राजकारण, मानवी मनाची गुंतागुंत हे सर्व पिढ्यानपिढ्या पोहोचलं.

“All the world’s a stage, and all the men and women merely players...”

हा विचार किती खोल आहे!

जग आजही शेक्सपियर वाचतं, कारण त्याने माणसाला त्याच्या आरशात पाहण्याची भाषा दिली.

प्रत्येकाच्या आयुष्यात एक तरी पुस्तक असतं, जे वाचताना डोळे ओलावते, आणि पुन्हा जगण्याचं बळ देतं.

ते पुस्तक कोणतं? ते शोधा. वाचा. लिहा.

माझ्यासाठी ते आहे – "Annihilation of Caste" – डॉ. बाबासाहेब आंबेडकरांचं पुरोगामी, अंतर्मुख करणारं आणि अंतर्बंधन तोडणारं पुस्तक.

तुमच्यासाठी ते कोणतं? "माझे सत्याचे प्रयोग" ‘चंद्रकांता’? ‘फकिरा’? ‘अग्निपंख’? पानिपत, ‘गुलामगिरी’? ‘युगंधर’? ‘स्वामी’? ‘सिद्धार्थ’? ‘द काइट रनर’? कोसला, पांगिरा,,छावा"‘झुंड’? "जीत आपकी"

कोणतंही असो, ते तुमचं आयुष्य बदलू शकतं. वाचनाचा तो एक क्षण तुमचं भविष्य घडवतो.

एका झोपडीतून उठून संपूर्ण राष्ट्र घडवणारा माणूस म्हणतो,

“ग्रंथ माझे गुरू!”

मग आपण का केवळ परीक्षेसाठी, नोकरीसाठी पुस्तक उघडतो?

वाचन ही सजा नाही, ती संधी आहे.

वाचन म्हणजे आत्मा जागवणं आहे, आपल्या अस्तित्वाला अर्थ देणं आहे.

वाचनालयातून पुस्तक घेणं चांगलं, पण पुस्तक विकत घेऊन आपल्याजवळ ठेवणं… त्याला आपलं करणं!

पुस्तक घ्या, वाचा, मित्राला द्या, पुन्हा वाचा.

 आपण महिन्याला एक अमूल्य पुस्तक विकत घेऊ शकतो.आपणास एक विनंती,तुमच्या कपाटात धूळ खात पडलेल्या पुस्तकांना बाहेर काढा. त्यांना वाचा. त्यांना स्पर्श करा.

कारण त्यांनी तुमच्यासाठी नवा दृष्टीकोन तयार केला होता.

ते तुमचं एकटेपण भरून काढत होते.

आज त्यांना विसरू नका.जेव्हा आपण पुस्तक वाचतो, तेव्हा आपण स्वतःच्या आत डोकावतो.

एखाद्या पात्राचं दुःख वाचताना आपण हळवे होतो, त्याचा संघर्ष आपल्या मनात रुंजी घालतो.

हेच तर पुस्तकाचं सामर्थ्य आहे ,ते आपल्याला माणूस बनवतं.एका तरी पुस्तकाला स्पर्श करा. एक ओळ वाचा. एक विचार लक्षात ठेवा.कारण पुस्तकं ही केवळ वाचनासाठी नसतात, ती जिवंतपणासाठी असतात.

आजच्या या जागतिक पुस्तक दिनी, आपल्या जीवनाचा खरा मित्र पुन्हा शोधा,पुस्तक!

कारण पुस्तकाच्या पानांमधूनच घडतो इतिहास, समाज आणि माणूस!!   

🙏🏻🙏🏻           *मनोज चौरपगार* 9403618991