संत चोखामेळा हे महाराष्ट्रातील वारकरी संप्रदायातील अत्यंत महत्त्वाचे संतकवी होते. ते भक्ती, समता, करुणा आणि माणुसकी यांचे प्रतीक मानले जातात. त्यांच्या अभंगांतून देवभक्तीबरोबरच तत्कालीन समाजव्यवस्थेतील जातिभेद, अस्पृश्यता आणि अन्याय यांचे तीव्र चित्र दिसते. संत चोखामेळा हे १४व्या शतकातील एक महान भक्तसंत होते. ते पंढरपूरच्या विठ्ठलाचे निस्सीम भक्त होते. त्यांचा संबंध महार समाजाशी जोडला जातो. त्या काळी अस्पृश्यता आणि जातीय भेद खूप तीव्र होते. अशा परिस्थितीतही त्यांनी भक्तीच्या मार्गाने आत्मिक समता आणि मानवी प्रतिष्ठा यांचा संदेश दिला. चोखामेळा यांना केवळ संत म्हणूनच नव्हे, तर सामाजिक जाणीव असलेले विचारवंत म्हणूनही महत्त्व आहे.चोखामेळा यांचा जन्म नेमका कुठे आणि कोणत्या वर्षी झाला, याबाबत ठोस ऐतिहासिक नोंदी फारशा उपलब्ध नाहीत. तरीही ते महाराष्ट्रातील पंढरपूर परिसराशी जोडलेले होते, असे मानले जाते. त्यांच्या काळात समाजात जातीवर आधारित भेदभाव खूप होता. मंदिरात प्रवेश, धार्मिक विधी, सार्वजनिक सन्मान यांपासून अनेक समुदायांना वंचित ठेवले जात होते. अशा वातावरणात चोखामेळा यांनी विठ्ठलभ...
वॉल्ट डिस्ने – कल्पनांचा जादूगार आणि संघर्षाचा योद्धा
"All our dreams can come true, if we have the courage to pursue them."
– वॉल्ट डिस्ने
कल्पनांच्या रंगांनी स्वप्नांना आकार देणारा, अडथळ्यांच्या वाळवंटातून यशाचं साम्राज्य उभं करणारा, एका छोट्याशा उंदरातून अख्ख्या जगाला आनंद देणारा हा माणूस म्हणजे वॉल्ट डिस्ने. त्याने आपल्या मेहनतीच्या जोरावर फक्त चित्रपटसृष्टीतच नाही, तर कोट्यवधी हृदयांतही अढळ स्थान मिळवलं.परंतु हे यश त्याला सहजासहजी मिळालं नव्हतं. त्यामागे होते अपयशाचे पर्वत, उपासमारीचे दिवस आणि एक न संपणारा संघर्ष. ही कथा आहे त्या जिद्दी कलाकाराची, ज्याने आपल्या कल्पनाशक्तीला जगाच्या पटलावर अजरामर केलं.वॉल्टर एलियास डिस्ने यांचा जन्म ५ डिसेंबर १९०१ रोजी शिकागो, इलिनॉईस येथे झाला. त्यांचे वडील एलियास डिस्ने हे शिस्तप्रिय आणि कष्टाळू होते, तर आई फ्लोरा कॉल प्रेमळ आणि सहनशील होत्या.वॉल्ट लहानपणापासूनच कल्पनाशक्तीने ओतप्रोत भरलेले होते. वयाच्या सातव्या वर्षी त्यांनी शेजाऱ्यांसाठी लहान चित्रे काढायला सुरुवात केली. त्यांच्या मनात एक वेगळंच विश्व आकार घेत होतं – रंगीबेरंगी, आनंददायी आणि स्वप्नांनी नटलेलं.१९११ मध्ये डिस्ने कुटुंब मिसूरी राज्यातील कॅन्सस सिटी येथे स्थलांतरित झाले. इथं वॉल्टला चित्रकलेची खरी गोडी लागली. त्याने Marceline Journal साठी चित्रं बनवण्यास सुरुवात केली.१९२० मध्ये वॉल्ट Kansas City Film Ad Company मध्ये नोकरीस लागले. याच ठिकाणी त्यांनी पहिल्यांदा अॅनिमेशनच्या जादूशी ओळख केली.स्वतःचं काहीतरी मोठं करायचं स्वप्न उराशी बाळगून, त्यांनी १९२१ मध्ये Laugh-O-Gram Studio सुरू केलास्टुडिओसाठी त्यांनी मोठ्या मेहनतीने कार्टून चित्रपट बनवले, पण फायनान्स मिळाले नाहीत. अखेर, १९२३ मध्ये स्टुडिओ बंद पडला.वॉल्टच्या खिशात फक्त ४० डॉलर्स होते, पण मनात मात्र लाखो स्वप्नं होती.वॉल्ट आणि त्यांचा भाऊ रॉय डिस्ने यांनी डिझ्नी ब्रदर्स स्टुडिओ स्थापन केला. त्यांनी ऑसवाल्ड द रॅबिट नावाचे पात्र तयार केले, पण वितरकाने हक्क घेतल्यामुळे वॉल्टकडे काहीच राहिले नाही.
१९२८ मध्ये वॉल्ट डिस्ने मोठ्या आर्थिक संकटात सापडले. त्यांच्याकडे कोणतंच मोठं काम नव्हतं. अनेक वर्तमानपत्रांनी त्यांची चित्रे नाकारली.अशा अवस्थेत, एका चर्चच्या भिंतींवर चित्र रंगवण्याचे काम त्यांना मिळाले.ही चर्चची खोली एकदम अंधारी आणि ओसाड होती. त्या खोलीत उंदरांचा सुळसुळाट होता. वॉल्टने त्या उंदरांना न्याहाळायला सुरुवात केली.ते लहान, चपळ, गोंडस आणि खेळकर होते. त्यांच्यात वॉल्टला एक नवीन पात्र दिसलं—एक गोंडस, मोठ्या कानांचा, हसरा उंदीर!
या कल्पनेने वॉल्टच्या मनात वादळ उठवलं. त्यांनी लगेच कागद आणि पेन घेतलं आणि पहिल्यांदाच त्या खास उंदराचं चित्र काढलं.त्यांनी त्याला नाव दिलं – "मोर्टीमर", पण त्यांच्या पत्नी लिलियन डिस्ने यांनी "मिकी माऊस" हे नाव सुचवलं.याच क्षणी, जगातील सर्वांत प्रसिद्ध कार्टून पात्राचा जन्म झाला.१८ नोव्हेंबर १९२८ रोजी "Steamboat Willie" हा पहिला ध्वनीमय मिकी माऊस चित्रपट प्रदर्शित झाला.लोकांनी हा छोटा उंदीर डोक्यावर घेतला.मिकी माऊस आता जगभरातील घराघरांत पोहोचला!
वॉल्ट डिस्ने यांना मिकी माऊससाठी विशेष ऑस्कर मिळाला.
आजही मिकी माऊस हा सर्वाधिक लोकप्रिय कार्टून पात्रांपैकी एक आहे.
अपयश हे यशाचं पहिले पाऊल असतं.
स्वप्न बघणं महत्वाचं आहे, पण ती सत्यात उतरवण्यासाठी मेहनत हवी.
कल्पनाशक्तीच्या जोरावर काहीही शक्य आहे.
"It was all started by a mouse!" – वॉल्ट डिस्ने
मिकी माऊस हा केवळ कार्टून नाही, तर स्वप्न आणि आशेचं प्रतीक आहे.
टिप्पण्या
टिप्पणी पोस्ट करा
#तारे जमी पर -