मुख्य सामग्रीवर वगळा

बालस्नेही महाराष्ट्र

संत चोखामेळा , संत कवी...

संत चोखामेळा हे महाराष्ट्रातील वारकरी संप्रदायातील अत्यंत महत्त्वाचे संतकवी होते. ते भक्ती, समता, करुणा आणि माणुसकी यांचे प्रतीक मानले जातात. त्यांच्या अभंगांतून देवभक्तीबरोबरच तत्कालीन समाजव्यवस्थेतील जातिभेद, अस्पृश्यता आणि अन्याय यांचे तीव्र चित्र दिसते. संत चोखामेळा हे १४व्या शतकातील एक महान भक्तसंत होते. ते पंढरपूरच्या विठ्ठलाचे निस्सीम भक्त होते. त्यांचा संबंध महार समाजाशी जोडला जातो. त्या काळी अस्पृश्यता आणि जातीय भेद खूप तीव्र होते. अशा परिस्थितीतही त्यांनी भक्तीच्या मार्गाने आत्मिक समता आणि मानवी प्रतिष्ठा यांचा संदेश दिला. चोखामेळा यांना केवळ संत म्हणूनच नव्हे, तर सामाजिक जाणीव असलेले विचारवंत म्हणूनही महत्त्व आहे.चोखामेळा यांचा जन्म नेमका कुठे आणि कोणत्या वर्षी झाला, याबाबत ठोस ऐतिहासिक नोंदी फारशा उपलब्ध नाहीत. तरीही ते महाराष्ट्रातील पंढरपूर परिसराशी जोडलेले होते, असे मानले जाते. त्यांच्या काळात समाजात जातीवर आधारित भेदभाव खूप होता. मंदिरात प्रवेश, धार्मिक विधी, सार्वजनिक सन्मान यांपासून अनेक समुदायांना वंचित ठेवले जात होते. अशा वातावरणात चोखामेळा यांनी विठ्ठलभ...

World Mental Health Day

10 ऑक्टोबर हा जागतिक मानसिक आरोग्य दिन 2023 म्हणून साजरा केला जातो . हा दिवस जगभरात मानसिक आरोग्य आणि कल्याणाचा प्रचार करण्याचा आणि मानसिक आरोग्याच्या आव्हानांकडे लक्ष वेधण्यासाठी आहे. हा दिवस मानसिक आरोग्याच्या मूल्याबद्दल जागरूकता वाढवण्याचा आणि मानसिक आरोग्य वकिली, शिक्षण आणि जागरूकता वाढवण्यासाठी समर्थन एकत्रित करण्याचा प्रयत्न करतो. जागरुकता वाढवण्यासाठी हा जागतिक मानसिक आरोग्य दिन म्हणून पाळला जातो. 

मानसिक आरोग्याविषयी जागरुकता निर्माण करणे, कलंक कमी करणे आणि मानसिक आरोग्याविषयी स्पष्ट संभाषणांना प्रोत्साहन देणे हा या दिवसाचा उद्देश आहे. याव्यतिरिक्त, ते लोक आणि समुदायांना मानसिक आरोग्य, जीवनावर होणारे संभाव्य परिणाम आणि समर्थन आणि सहाय्यासाठी त्यांच्यासाठी उपलब्ध असलेल्या संसाधनांबद्दल शिक्षित करण्याचा प्रयत्न करते.


 थीम 2023 रोजी , व्यक्ती आणि गटांना "मानसिक आरोग्य हा सार्वत्रिक मानवी हक्क आहे" या बॅनरखाली एकत्र येण्याची संधी असेल, जनजागृती वाढवण्यासाठी आणि प्रत्येकाच्या हक्कांचे संरक्षण आणि संरक्षण करणाऱ्या उपक्रमांना प्रोत्साहन देण्यासाठी मानसिक आरोग्य.
जागतिक मानसिक आरोग्य दिन (WMHD) हा प्रत्येकाला मूलभूत मानवी हक्क आहे. जागतिक मानसिक आरोग्य दिन 2023 ची मान्यता देण्याचे उद्दिष्ट म्हणजे मानसिक आरोग्याशी संबंधित कलंक कमी करणे, समाजात अनुकंपा वाढवणे आणि मानसिक आरोग्याला आवश्यक असलेला विचार आणि महत्त्व प्राप्त होईल याची हमी देणे. आपल्यापैकी अनेकांना आपल्या मानसिक आरोग्याबाबत येणाऱ्या अडचणींबद्दल बोलणे हा या दिवसाचा उपयोग करण्याचा आणखी एक मार्ग आहे. उदासीनता त्यापैकी एक आहे.
मानसिक आरोग्य दिवस मानसिक आरोग्य समस्यांशी निगडित असलेल्यांना सक्षम बनवू शकतात. यासारख्या दिवसांमध्ये, खराब मानसिक आरोग्याशी संघर्ष करत असलेल्या एखाद्याला समजू शकते आणि आवश्यक उपचार घेण्यास प्रेरित देखील होऊ शकते. शिवाय, जागतिक मानसिक आरोग्य दिन जागतिक स्तरावर सुधारित मानसिक आरोग्य पायाभूत सुविधांसाठी मोहीम राबवणे आणि गरजूंना मदत करणे याबद्दल आहे. दक्षिण आफ्रिकेतील वर्ल्ड फेडरेशन फॉर मेंटल हेल्थ काँग्रेसमध्ये, मानसिक आरोग्याच्या समस्यांबद्दल जागरूकता वाढवण्यासाठी एक दिवस पाळण्याची संकल्पना प्रथम मांडण्यात आली. या उपक्रमाला मान्यता मिळाल्यानंतर 10 ऑक्टोबर 1992 रोजी पहिला मानसिक आरोग्य दिन साजरा करण्यात आला.

याशिवाय, मानसिक आरोग्यासाठी जागतिक फेडरेशनची स्थापना 1948 मध्ये झाली आणि ही वर्धापन दिन जागतिक मानसिक आरोग्य दिनानिमित्त साजरा केला जातो. जगभरात मानसिक आरोग्य जागरूकता वाढवण्यासाठी आणि मानसिक आजारांनी ग्रस्त असलेल्यांच्या हक्कांसाठी लढण्यासाठी हा गट आवश्यक आहे.

सुरवात 

1992 मध्ये, केपटाऊन, दक्षिण आफ्रिकेतील वर्ल्ड फेडरेशन फॉर मेंटल हेल्थ काँग्रेसमध्ये, मानसिक आरोग्याच्या समस्यांबद्दल जागरूकता वाढवण्यासाठी एक दिवस पाळण्याची संकल्पना प्रथम मांडण्यात आली. या उपक्रमाला मान्यता मिळाल्यानंतर 10 ऑक्टोबर 1992 रोजी पहिला मानसिक आरोग्य दिन साजरा करण्यात आला.

याशिवाय, मानसिक आरोग्यासाठी जागतिक फेडरेशनची स्थापना 1948 मध्ये झाली आणि ही वर्धापन दिन जागतिक मानसिक आरोग्य दिनानिमित्त साजरा केला जातो. जगभरात मानसिक आरोग्य जागरूकता वाढवण्यासाठी आणि मानसिक आजारांनी ग्रस्त असलेल्यांच्या हक्कांसाठी लढण्यासाठी हा गट आवश्यक आहे.

मानसिक आरोग्य-

  • स्पष्टपणे बोला आणि खुल्या मनाने मानसिक आरोग्याच्या समस्यांकडे जा.
  • मानसिक आजारांशी संबंधित चेतावणी चिन्हे आणि लक्षणांबद्दल जागरूक रहा. मनःस्थिती बदलणे, असामाजिक आचरण, तीव्र उदासीनता आणि बदललेल्या खाण्याच्या आणि झोपण्याच्या सवयी ही काही सर्वात लक्षणीय लक्षणे आहेत.
  • इतरांना करुणा आणि दयाळूपणा दाखवा.
  • मोफत मानसिक आरोग्य तपासणी प्रदान करण्यात आणि प्रोत्साहित करण्यात कधीही संकोच करू नका. 
  • जनजागृती मोहिमेत सहभागी व्हा आणि कारणासाठी तुमचा पाठिंबा द्या.
  • तुमचे स्वतःचे आणि तुमच्या कुटुंबाचे मानसिक आरोग्य सुधारण्यासाठी निरोगी जीवनशैली विकसित करा आणि आचरणात आणा.
  • समस्या 
  • सतत दुःख किंवा रिक्तपणाची भावना
  • क्रियाकलापांमध्ये स्वारस्य किंवा आनंद कमी होणे
  • भूक आणि वजनात बदल
  • झोपेचा त्रास
  • थकवा किंवा ऊर्जा कमी होणे
  • लक्ष केंद्रित करण्यात अडचण
  • अपराधीपणाची भावना, नालायकपणा किंवा निराशा
  • चिडचिड किंवा जास्त राग
  • सामाजिक संवादातून माघार घेणे
  • मृत्यू किंवा आत्महत्येचे वारंवार विचार येणे

  • उपाय
  • सार्वजनिक ठिकाणी बोलणे आणि जनजागृती करणे.
  • गरजूंना हात पुढे करणे.
  • आपल्या स्वतःच्या मानसिक आरोग्याचे मूल्यांकन करणे.
  • जनजागृतीपर चर्चासत्रे आयोजित करणे.
  • मानसिक आरोग्य तज्ञाशी संपर्क साधून आपल्या स्वतःच्या मानसिक आरोग्याचा अधिकाधिक उपयोग करणे.


टिप्पण्या

या ब्लॉगवरील लोकप्रिय पोस्ट

ताम्हण :-महाराष्ट्राच्या अस्मितेचं फुल

" ताम्हण – महाराष्ट्राच्या अस्मितेचं फूल" १ मे महाराष्ट्र दिन!  हा दिवस फक्त राज्य स्थापनेचा नाही, तर महाराष्ट्राच्या संस्कृतीचा, अभिमानाचा आणि निसर्गदत्त संपत्तीचा गौरव करण्याचा दिवस आहे. या दिवशी आकाशात मराठी अस्मिता गर्जते, आणि जमिनीवर निसर्गाचं एक अनमोल दागिना , ताम्हणाचं फूल बहरतं. म्हणूनच महाराष्ट्राने ताम्हणाला आपलं "राज्य फूल" म्हणून सन्मानित केलं आहे. या फुलामध्ये आहे सौंदर्य, सत्त्व, औषधी गुण आणि पर्यावरणाशी असलेली नाळ. शास्त्रीय नाव जरुल, राजश्री,आहे, हा एक मध्यम उंचीचा, पानझडी वृक्ष असून त्याला लांबट पाकळ्यांचे, जांभळसर, गुलाबी किंवा लालसर फुलांचे मोठाले गुच्छ येतात. याची पाने गडद हिरवी असून उन्हाळ्यात झडतात आणि उन्हाळ्याच्या शेवटी वसंताच्या उत्तरार्धात त्यावर फूलांचा साक्षात उत्सव फुलतो.ताम्हण फुलांचा बहर एप्रिल शेवटी ते मेच्या सुरुवातीला सुरू होतो. म्हणूनच १ मे  महाराष्ट्र दिनाच्या सुमारास संपूर्ण झाड रंगीबेरंगी फुलांनी नटलेले दिसते. जणू हे फूल महाराष्ट्राला संस्कृतीचा मुकुट चढवते. ताम्हणाचे फुलं रंगाने उठून दिसणारी, आकर्षक आणि अभिजाततेचं प...

#ऑल इज वेल @ All is Well

तुमचा आयुष्यभराचा जोडीदार कोण ? ---------------------------------------------- आई? वडील? पत्नी? मुलगा? नवरा? मुलगी? मित्र? ह्यापैकी कुणीही नाही. तुमच्या आयुष्याचा खरा जोडीदार आहे तुमचे शरीर. शरीर संपत्ती."Health is wealth" ए कदा का शरीराने तुमची साथ सोडली की कुणीही तुमच्या सोबत नसतं. तुम्ही आणि तुमचे शरीर तुमच्या जन्मापासून ते मृत्यू पर्यंत एकत्रच राहतात. तुम्ही आपल्या शरीराशी जे काही करता, ती तुमची जबाबदारी असते आणि तेच तुम्हाला परत मिळते.  तुम्ही आपल्या शरीराची जेवढी काळजी घ्याल, तेवढीच तुमचे शरीरही तुमची काळजी घेत असते.  तुम्ही काय खाता, निरोगी राहण्यासाठी तुम्ही काय करता, ताण तणावाचा तुम्ही कसा सामना करता, आपल्या शरीराला किती विश्रांती देता, ह्या साऱ्या बाबींवर तुमचे शरीर तुम्हाला कसा प्रतिसाद देते हे ठरत असते. हे लक्षात ठेवा की तुम्ही कुठे राहता तो स्थायी पत्ता म्हणजे फक्त तुमचे शरीरचं आहे.  तुमचे शरीर ही तुमची संपदाजबाबदारी आहे, जिचा वाटेकरी इतर कुणीही नसतो. तुमच्या शरीराची जबाबदारी तुमच्यावरचं आहे. कारण तुम्ही खरेखुरे आयुष्याचे जोडीदार आहात. स्वस्थ रहा....

Anaabhau sathe.."अण्णाभाउंचा जन्म ही मराठी साहित्यातील एक क्रांतिकारक घटना”

अण्णाभाउंचा जन्म ही मराठी साहित्यातील एक क्रांतिकारक घटना” अण्णाभाऊ साठे यांचा जन्म ही मराठी साहित्यातील एक क्रांतिकारक घटना आहे, कृष्णाआणि वारणा नदीच्या कुशीत विसावलेला वाटेगाव या गावी १ ऑगस्ट १९२० रोजी अण्णाभाऊ साठेयांचा जन्म झाला, त्यांचे मूळ नाव तुकाराम भाऊराव साठे, आईचे नाव वालुबाई .अण्णाभाऊ च्या जन्माच्या वेळी फकिराने  इंग्रजी खजिना लुटला  होता .फकीरा हा खजिना  गोरगरिबांना वाटत असतानाच अण्णाभाऊ च्या जन्माची बातमी  त्याच्या कानावर पडली .त्यामुळे फकिराने दोन ओंजळी सुरती रुपये अक्काच्या ओटी टाकले,फकिराच्या बंडखोरीतुंन मिळालेल्या पैशातूनच अण्णा भाऊंना  पहिली जन्म घुटी पाजण्यात   आली . फकीरा तील कैफियत मध्ये अण्णाभाऊंनी हा प्रसंग लिहिला आहे.  अण्णाभाऊंना वयाच्या १२ व्या  वर्षी  अन्नाच्या शोधात आई वाडीला सोबत मुंबईची वाट धरावी लागली ,त्या वाटेवर असताना अनेक वेदना सहन कराव्या लागल्या ,अण्णाभाऊ चे बालपण १९३१ मध्येच संपले , जगण्याची भीषण वाट वाटेगाव ते मुंबई  प्रवास संकटांना तोंड देत अनेक प्रकारची कामे करत जावे ...